Luật 64/2020/QH14 theo phương thức đối tác công tư (PPP), số 64/2020/QH14, được Quốc hội ban hành ngày 18/6/2020 và có hiệu lực từ ngày 01/01/2021. Đây là văn bản pháp lý quan trọng quy định về hoạt động đầu tư theo hình thức hợp tác giữa Nhà nước và nhà đầu tư tư nhân nhằm phát triển hạ tầng và dịch vụ công.
Luật PPP giúp huy động nguồn lực xã hội hóa, giảm áp lực ngân sách nhà nước và nâng cao chất lượng công trình, dịch vụ công.
Thông tin cơ bản về Luật 64/2020/QH14 PPP 2020
| Số ký hiệu | 64/2020/QH14 |
| Ngày ban hành | 18-06-2020 |
| Ngày có hiệu lực | 01-01-2021 |
| Loại văn bản | Luật |
| Cơ quan ban hành | Quốc hội |
| Người ký | Nguyễn Thị Kim Ngân |
| Trích yếu | Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư |
| Tài liệu đính kèm |
- Số hiệu: 64/2020/QH14
- Tên luật: Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP)
- Ngày ban hành: 18/6/2020
- Ngày hiệu lực: 01/01/2021
- Cơ quan ban hành: Quốc hội
Luật 64/2020/QH14 quy định những gì?
Luật điều chỉnh toàn bộ hoạt động đầu tư theo hình thức PPP, bao gồm:
- Hoạt động đầu tư theo phương thức đối tác công tư.
- Quản lý nhà nước về dự án PPP.
- Quyền và nghĩa vụ của cơ quan nhà nước và nhà đầu tư.
- Cơ chế hợp tác giữa Nhà nước và doanh nghiệp tư nhân.
Đối tượng áp dụng là cơ quan nhà nước, nhà đầu tư, doanh nghiệp dự án và các tổ chức, cá nhân liên quan.
Lĩnh vực và quy mô đầu tư PPP
Các lĩnh vực được phép đầu tư PPP
Luật giới hạn PPP vào các lĩnh vực hạ tầng thiết yếu sau:
- Giao thông vận tải.
- Lưới điện và nhà máy điện (trừ một số trường hợp đặc thù).
- Hệ thống cấp nước, thoát nước, xử lý nước thải và chất thải.
- Y tế, giáo dục – đào tạo.
- Hạ tầng công nghệ thông tin.
Việc giới hạn lĩnh vực giúp tập trung nguồn lực vào các dự án có tác động lớn đến phát triển kinh tế – xã hội.
Quy mô vốn tối thiểu của dự án PPP
- Tối thiểu 200 tỷ đồng đối với dự án thông thường.
- Tối thiểu 100 tỷ đồng đối với dự án tại vùng khó khăn hoặc lĩnh vực y tế, giáo dục, công nghệ thông tin.
Các loại hợp đồng PPP phổ biến
Luật PPP 2020 quy định nhiều loại hợp đồng theo cơ chế tài chính, gồm:
Nhóm hợp đồng thu phí từ người sử dụng
- BOT (Xây dựng – Kinh doanh – Chuyển giao)
- BTO (Xây dựng – Chuyển giao – Kinh doanh)
- BOO (Xây dựng – Sở hữu – Kinh doanh)
- O&M (Vận hành – Quản lý)
Nhóm hợp đồng Nhà nước thanh toán dịch vụ
- BTL (Xây dựng – Chuyển giao – Thuê dịch vụ)
- BLT (Xây dựng – Thuê dịch vụ – Chuyển giao)
Hợp đồng hỗn hợp
Là sự kết hợp giữa các cơ chế thu phí và thanh toán từ Nhà nước.
Quy trình thực hiện dự án PPP
Một dự án PPP thường trải qua các bước chính:
- Lập và thẩm định báo cáo nghiên cứu tiền khả thi.
- Quyết định chủ trương đầu tư.
- Lập và thẩm định báo cáo nghiên cứu khả thi.
- Phê duyệt dự án.
- Lựa chọn nhà đầu tư.
- Thành lập doanh nghiệp dự án và ký hợp đồng PPP.
- Triển khai thực hiện dự án.
Hình thức lựa chọn nhà đầu tư
Nhà đầu tư được lựa chọn thông qua các hình thức:
- Đấu thầu rộng rãi.
- Đàm phán cạnh tranh.
- Chỉ định nhà đầu tư (trong trường hợp đặc biệt như an ninh quốc gia).
- Lựa chọn trong trường hợp đặc biệt theo quy định pháp luật.
Cơ cấu vốn và cơ chế tài chính trong dự án PPP
Vốn nhà nước tham gia dự án
Nhà nước có thể tham gia vốn để:
- Hỗ trợ xây dựng công trình.
- Giải phóng mặt bằng.
- Thanh toán dịch vụ trong một số loại hợp đồng.
Tỷ lệ vốn nhà nước không vượt quá 50% tổng mức đầu tư dự án.
Vốn của nhà đầu tư
Gồm:
- Vốn chủ sở hữu (tối thiểu 15% tổng mức đầu tư).
- Vốn huy động từ ngân hàng, trái phiếu hoặc nguồn hợp pháp khác.
Ưu đãi và cơ chế chia sẻ rủi ro
Luật PPP 2020 đưa ra nhiều cơ chế ưu đãi và bảo đảm đầu tư như:
- Ưu đãi thuế và tiền sử dụng đất.
- Bảo đảm quyền tiếp cận đất đai và tài sản công.
Cơ chế chia sẻ doanh thu
Một điểm quan trọng của Luật PPP là cơ chế chia sẻ rủi ro:
- Trường hợp doanh thu tăng: nếu vượt trên 125% phương án tài chính, nhà đầu tư chia sẻ 50% phần vượt với Nhà nước.
- Trường hợp doanh thu giảm: nếu dưới 75% do nguyên nhân khách quan, Nhà nước chia sẻ 50% phần hụt thu.
Cơ chế này giúp cân bằng lợi ích giữa Nhà nước và nhà đầu tư, giảm rủi ro trong quá trình thực hiện dự án.
Quản lý nhà nước và giám sát dự án PPP
Luật quy định rõ trách nhiệm của:
- Chính phủ.
- Các Bộ, ngành liên quan.
- Ủy ban nhân dân cấp tỉnh.
Hoạt động giám sát bao gồm:
- Kiểm tra và thanh tra dự án.
- Kiểm toán nhà nước.
- Giám sát tính minh bạch và hiệu quả đầu tư.
Ý nghĩa của Luật 64/2020/QH14
Luật PPP 2020 có vai trò quan trọng trong việc:
- Huy động nguồn lực tư nhân cho phát triển hạ tầng.
- Giảm áp lực ngân sách nhà nước.
- Nâng cao chất lượng công trình và dịch vụ công.
- Tăng tính minh bạch trong đầu tư công.
- Thúc đẩy phát triển kinh tế – xã hội bền vững.
Kết luận
Luật Đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP) 2020 là nền tảng pháp lý quan trọng cho hoạt động hợp tác công tư tại Việt Nam. Luật quy định rõ lĩnh vực đầu tư, cơ chế vốn, quy trình lựa chọn nhà đầu tư và cơ chế chia sẻ rủi ro, giúp đảm bảo tính minh bạch, hiệu quả và bền vững trong triển khai các dự án hạ tầng.