Trong lĩnh vực xây dựng, giấy phép xây dựng là một trong những văn bản pháp lý quan trọng, bắt buộc phải có trước khi khởi công công trình. Tuy nhiên, trong một số trường hợp nhất định, giấy phép xây dựng có thể bị thu hồi theo quy định của pháp luật.
Vậy khi nào giấy phép xây dựng bị thu hồi và trình tự thu hồi được thực hiện ra sao? Bài viết này Trường Lũy sẽ cung cấp đầy đủ thông tin về các trường hợp bị thu hồi Giấy phép xây dựng và quy trình thực hiện theo quy định mới nhất.
Các trường hợp bị thu hồi Giấy phép xây dựng
Theo quy định tại Luật Xây dựng năm 2025 và Nghị định số 217/2026/NĐ-CP, Giấy phép xây dựng của công trình sẽ bị thu hồi nếu thuộc một trong hai trường hợp sau:
1. Giấy phép xây dựng được cấp không đúng quy định của pháp luật.
Trường hợp này thường xảy ra do lỗi chủ quan của cá nhân/tổ chức đề nghị cấp phép do cơ quan có thẩm quyền cấp giấy phép mắc sai sót. Cụ thể bao gồm các tình huống:
- Hồ sơ xin cấp giấy phép xây dựng có thông tin giả mạo, sử dụng giấy tờ không hợp pháp sai sự thật.
- Giấy phép xây dựng được cấp sai thông tin do lỗi của cơ quan cấp phép, chẳng hạn như sai diện tích, sai chủ đầu tư, sai vị trí công trình,…
- Giấy phép xây dựng được cấp không đúng thẩm quyền, tức là không thuộc phạm vi quản lý của cơ quan đã cấp giấy phép.
- Không đáp ứng các điều kiện cấp phép theo quy định, ví dụ như công trình nằm trong khu vực bị hạn chế xây dựng, chưa có quy hoạch chi tiết chủ đầu tư không đủ năng lực pháp lý.
Tham khảo: Hồ sơ xin cấp giấy phép xây dựng đúng quy định pháp luật
2. Chủ đầu tư không khắc phục việc xây dựng sai với giấy phép xây dựng
Trong trường hợp chủ đầu tư xây dựng công trình không đúng với nội dung giấy phép đã được cấp, và đã bị lập biên bản xử lý vi phạm nhưng không khắc phục trong thời hạn yêu cầu, thì cũng sẽ bị thu hồi Giấy phép xây dựng.
Ví dụ: chủ đầu tư xây dựng thêm tầng, lấn chiếm ranh giới đất, sử dụng vật liệu không đúng quy chuẩn,… mà không sửa chữa tháo dỡ theo yêu cầu của cơ quan quản lý, thì sẽ bị thu hồi giấy phép theo quy định.
Xem thêm: Mức phạt khi xây dựng sai giấy phép xây dựng
Thẩm quyền thu hồi Giấy phép xây dựng
- Nguyên tắc chung: Cơ quan nào có thẩm quyền cấp giấy phép xây dựng thì có thẩm quyền điều chỉnh, gia hạn, cấp lại, thu hồi và hủy giấy phép xây dựng do mình cấp.
- Trường hợp đặc biệt: Nếu cơ quan có thẩm quyền đã cấp phép nhưng không thực hiện việc thu hồi giấy phép đã cấp sai quy định, Chủ tịch Ủy ban nhân dân cấp tỉnh sẽ trực tiếp quyết định ban hành quyết định thu hồi.
Trình tự và thủ tục thu hồi, hủy Giấy phép xây dựng
Quy trình thu hồi và xử lý đối với Giấy phép xây dựng được thực hiện theo các bước pháp lý nghiêm ngặt:
Bước 1: Ban hành quyết định thu hồi:
Trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày nhận được kết luận thanh tra hoặc văn bản kiểm tra của cơ quan quản lý nhà nước về xây dựng xác định giấy phép thuộc trường hợp phải thu hồi, cơ quan có thẩm quyền sẽ chính thức ban hành quyết định thu hồi.
Bước 2: Gửi và công bố quyết định:
Cơ quan ban hành quyết định thu hồi có trách nhiệm gửi quyết định cho chủ đầu tư bị thu hồi, đăng tải công khai trên trang thông tin điện tử của mình, đồng thời gửi thông tin cho Ủy ban nhân dân cấp xã nơi có công trình để công bố công khai tại trụ sở xã trong vòng 05 ngày làm việc.
Bước 3: Nộp lại giấy phép gốc (đối với bản giấy):
Chủ đầu tư phải nộp lại bản gốc giấy phép xây dựng bằng giấy cho cơ quan ra quyết định thu hồi trong thời hạn 05 ngày làm việc kể từ ngày nhận được quyết định thu hồi.
Bước 4: Hủy Giấy phép xây dựng:
Trong trường hợp chủ đầu tư không thực hiện nộp lại giấy phép trong vòng 10 ngày làm việc kể từ ngày có quyết định thu hồi, cơ quan có thẩm quyền sẽ ban hành quyết định hủy giấy phép xây dựng. Quyết định hủy này sẽ được đăng tải trên trang thông tin điện tử của cơ quan thu hồi, tích hợp lên trang thông tin điện tử của Sở Xây dựng địa phương và thông báo cho chủ đầu tư cùng UBND cấp xã nơi có công trình.
Đề nghị cấp lại sau khi bị thu hồi giấy phép xây dựng
Sau khi giấy phép xây dựng cũ đã được nộp lại hoặc bị hủy bỏ, nếu chủ đầu tư hoàn thành đầy đủ các nghĩa vụ và trách nhiệm theo đúng quy định của pháp luật, thì hoàn toàn có quyền nộp hồ sơ để đề nghị cấp lại giấy phép xây dựng mới.
Một số lưu ý quan trọng đối với chủ đầu tư
Để tránh trường hợp bị thu hồi Giấy phép xây dựng, chủ đầu tư cần chú ý các vấn đề sau:
- Chuẩn bị đầy đủ hồ sơ, giấy tờ pháp lý theo đúng quy định khi xin cấp giấy phép.
- Tuân thủ đúng các điều kiện, nội dung trong giấy phép đã được cấp, không tự ý điều chỉnh quy mô, kết cấu, mục đích sử dụng công trình.
- Nếu xảy ra vi phạm, cần nhanh chóng khắc phục sai phạm trong thời hạn quy định để tránh bị xử phạt và thu hồi giấy phép.
- Nắm rõ thẩm quyền và thủ tục cấp phép của từng cấp chính quyền để tránh việc xin cấp sai nơi, sai thẩm quyền.
- Thường xuyên tra cứu các văn bản pháp lý mới, đặc biệt các nghị định, thông tư sửa đổi liên quan đến hoạt động cấp phép và quản lý xây dựng.
Kết luận
Việc thu hồi Giấy phép xây dựng là biện pháp quản lý cần thiết nhằm bảo đảm trật tự trong hoạt động xây dựng, ngăn chặn tình trạng xây dựng trái phép, sai phép. Chủ đầu tư cần nắm vững các trường hợp bị thu hồi giấy phép xây dựng và trình tự thực hiện để có kế hoạch xây dựng hợp pháp, an toàn và hiệu quả.
Trong bối cảnh pháp luật xây dựng liên tục được cập nhật, mỗi cá nhân, tổ chức hoạt động trong lĩnh vực này cần chủ động tìm hiểu và thực hiện nghiêm túc các quy định để hạn chế rủi ro về pháp lý cũng như thiệt hại về kinh tế trong quá trình đầu tư xây dựng.