Thông tư 37/2026/TT-BXD do Bộ Xây dựng ban hành ngày 26/06/2026 và chính thức có hiệu lực từ ngày 01/07/2026. Văn bản này hướng dẫn phương pháp xác định định mức dự toán, chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật, thay thế hoàn toàn cho Thông tư 13/2021/TT-BXD với nhiều điểm mới về phân nhóm nhân công và hệ số điều chỉnh.
Thông tư 37/2026/TT-BXD là gì và các mốc thời gian quan trọng
Thông tư số 37/2026/TT-BXD là văn bản quy phạm pháp luật cốt lõi do Bộ Xây dựng ban hành nhằm quản lý chi phí đầu tư xây dựng. Văn bản này tập trung vào việc hướng dẫn phương pháp xác định định mức dự toán chi phí và các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật cho các dự án đầu tư công, dự án PPP và các dự án sử dụng vốn nhà nước ngoài đầu tư công.
| Số ký hiệu | 37/2026/TT-BXD |
| Ngày ban hành | 26-06-2026 |
| Ngày có hiệu lực | 01-07-2026 |
| Loại văn bản | Thông tư |
| Cơ quan ban hành | Bộ Xây dựng |
| Người ký | Bùi Xuân Dũng |
| Trích yếu | Hướng dẫn phương pháp xác định định mức dự toán và các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật |
| Tài liệu đính kèm | Thông tư 37/2026/TT-BXD |
Thông tin ban hành và hiệu lực pháp lý
Văn bản quy phạm pháp luật này được Thứ trưởng Bộ Xây dựng Bùi Xuân Dũng ký ban hành vào ngày 26/06/2026. Thông tư chính thức có hiệu lực thi hành kể từ ngày 01/07/2026 trên phạm vi toàn quốc. Việc ban hành vào cuối quý II và có hiệu lực ngay đầu quý III năm 2026 đặt ra yêu cầu cấp bách cho các chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu phải cập nhật nhanh chóng để áp dụng cho các kỳ lập dự toán mới.
Thay thế hoàn toàn cho Thông tư 13/2021/TT-BXD
Thông tư 37/2026/TT-BXD ra đời nhằm thay thế hoàn toàn cho Thông tư số 13/2021/TT-BXD ngày 31/08/2021 của Bộ Xây dựng, cùng với một số văn bản sửa đổi, bổ sung liên quan trước đó. Sau gần 5 năm áp dụng, Thông tư 13/2021/TT-BXD đã bộc lộ một số bất cập, không còn phản ánh chính xác biến động thực tế của thị trường nhân công, giá ca máy và sự phát triển của công nghệ xây dựng hiện đại. Do đó, việc thay thế này là bước đi tất yếu để tinh gọn hóa thủ tục pháp lý và chuẩn hóa các chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật.
Phạm vi điều chỉnh và đối tượng áp dụng
Thông tư này điều chỉnh các hoạt động liên quan đến quản lý chi phí đầu tư xây dựng bao gồm tổng mức đầu tư, dự toán xây dựng, giá gói thầu, dự toán đơn giá chi tiết và suất vốn đầu tư.
Đối tượng bắt buộc áp dụng bao gồm các cơ quan, tổ chức, cá nhân có liên quan đến quản lý chi phí đầu tư xây dựng các dự án sử dụng vốn đầu tư công, vốn nhà nước ngoài đầu tư công và dự án đầu tư theo phương thức đối tác công tư (PPP). Đối với các dự án sử dụng nguồn vốn khác, khuyến khích các chủ đầu tư áp dụng các quy định tại thông tư này để quản lý chi phí hiệu quả.
Các điểm mới đột phá của Thông tư 37/2026/TT-BXD so với quy định cũ
Điểm cốt lõi khiến Thông tư 37/2026/TT-BXD trở thành tâm điểm chú ý của ngành xây dựng năm 2026 là những thay đổi mang tính cách mạng trong phương pháp tính toán nhân công và máy thi công. Các điều chỉnh này giúp việc lập dự toán tiệm cận hơn với thực tế thị trường.
Tinh gọn cấu trúc phân nhóm nhân công còn 4 nhóm
Thay vì hệ thống phân loại nhân công phức tạp trước đây với nhiều nhóm và phân nhóm nhỏ dễ gây nhầm lẫn khi áp giá, Thông tư 37/2026/TT-BXD đã tinh gọn toàn bộ hệ thống nhân công trực tiếp xây dựng xuống còn đúng 4 nhóm chính. Sự tinh gọn này giúp giảm thiểu sai sót trong quá trình bóc tách khối lượng và áp đơn giá tại các địa phương.
Loại bỏ hoàn toàn bậc thợ khi tính hao phí máy thi công
Đây được coi là điểm mới đột phá nhất của văn bản này. Trong các quy định cũ, việc tính toán hao phí nhân công điều khiển máy thi công phụ thuộc chặt chẽ vào bậc thợ của người vận hành (ví dụ: thợ bậc 3/7, 4/7). Quy định mới tại Thông tư 37 đã loại bỏ hoàn toàn yếu tố bậc thợ khi xác định hao phí máy. Từ nay, hao phí nhân công đi kèm máy được cào bằng và tính toán dựa trên định mức ca máy tiêu chuẩn, giúp đơn giản hóa bảng tính dự toán ca máy một cách tối đa.
Khống chế hệ số điều chỉnh hao phí nhân công và máy theo thiết kế
Nhằm hạn chế tình trạng đẩy giá dự toán lên cao một cách bất hợp lý tại các công trình có cấu trúc đặc biệt hoặc phức tạp, Bộ Xây dựng đưa ra quy định cứng về hệ số điều chỉnh. Cụ thể, tỷ lệ hao phí nhân công và máy thi công dựa trên yêu cầu kỹ thuật đặc thù của thiết kế chỉ được phép nhỏ hơn hoặc bằng 1,2 (hao phí thiết kế $\le 1,2$). Mọi trường hợp vượt quá hệ số này đều phải có giải trình kỹ thuật chi tiết và được cấp có thẩm quyền phê duyệt thẩm định nghiêm ngặt.
Cấu trúc lại hệ thống 6 phụ lục chỉ tiêu kinh tế kỹ thuật
Thông tư 37/2026/TT-BXD đi kèm với 6 phụ lục chuyên sâu, xây dựng lại toàn bộ các phương pháp cốt lõi:
-
Phụ lục I: Phương pháp xác định định mức dự toán xây dựng công trình mới hoặc sửa đổi.
-
Phụ lục II: Phương pháp xác định giá vật liệu xây dựng theo thị trường khu vực.
-
Phụ lục III: Phương pháp xác định đơn giá nhân công xây dựng và bảng chuyển đổi giá cũ.
-
Phụ lục IV: Phương pháp xác định giá ca máy và thiết bị thi công xây dựng.
-
Phụ lục V: Phương pháp xác định chỉ số giá xây dựng định kỳ.
-
Phụ lục VI: Phương pháp xác định suất vốn đầu tư và giá xây dựng tổng hợp cho công trình.
Chi tiết lộ trình áp dụng quy định chuyển tiếp đến năm 2027
Để tránh gây đứt gãy và xáo trộn trong việc lập và thẩm định dự toán tại các địa phương, Bộ Xây dựng đã vạch rõ một lộ trình chuyển tiếp kéo dài 6 tháng. Lộ trình này chia làm hai giai đoạn rõ rệt với mốc thời gian bản lề là ngày 01/01/2027.
Giai đoạn áp dụng chuyển đổi tạm thời trước ngày 01/01/2027
Trong khoảng thời gian từ ngày 01/07/2026 đến trước ngày 01/01/2027, nếu các tỉnh, thành phố trực thuộc Trung ương chưa kịp thực hiện các cuộc khảo sát thực tế để ban hành tập đơn giá nhân công, ca máy mới theo tiêu chuẩn của Thông tư 37, các cơ quan này được phép sử dụng bảng giá cũ. Tuy nhiên, việc sử dụng bảng giá cũ phải đi kèm điều kiện là phải thực hiện quy đổi theo đúng phương pháp được quy định cụ thể tại Phụ lục III của Thông tư 37/2026/TT-BXD nhằm đảm bảo tính tương thích dữ liệu.
Giai đoạn đồng bộ hóa bắt buộc từ ngày 01/01/2027
Bắt đầu từ ngày 01/01/2027 trở đi, toàn bộ thời gian chuyển tiếp tạm thời kết thúc. Tất cả các địa phương, chủ đầu tư bắt buộc phải thống nhất áp dụng hoàn toàn phương pháp mới, sử dụng hệ thống cơ sở dữ liệu nhân công, ca máy đã được khảo sát và ban hành mới theo Thông tư 37/2026/TT-BXD. Không còn bất kỳ trường hợp ngoại lệ quy đổi ngược nào được chấp nhận sau mốc thời gian này.
Tác động thực tế của Thông tư 37/2026/TT-BXD đến tổng mức đầu tư dự án
Việc thay đổi phương pháp tính toán định mức chắc chắn sẽ tạo ra những tác động mạnh mẽ đến dòng vốn và cách thức quản lý chi phí của các dự án xây dựng trong giai đoạn tới.
| Yếu tố ảnh hưởng | Tác động tích cực đối với dự án | Thách thức đối với doanh nghiệp |
| Tinh gọn 4 nhóm nhân công | Giúp hồ sơ dự toán minh bạch hơn, rút ngắn thời gian thẩm định và phê duyệt từ phía cơ quan nhà nước. | Đòi hỏi nhân sự phòng đấu thầu, phòng kinh tế thị trường phải phân loại lại toàn bộ danh mục thợ. |
| Bỏ bậc thợ tính ca máy | Loại bỏ hoàn toàn sự tranh cãi giữa chủ đầu tư và nhà thầu về việc áp bậc thợ nào cho máy thi công. | Các phần mềm dự toán cũ buộc phải cập nhật lại lõi thuật toán để không bị tính sai lệch chi phí. |
| Hệ số điều chỉnh =< 2 | Giúp nhà nước kiểm soát chặt chẽ tổng mức đầu tư, tránh hiện tượng lãng phí, tiêu cực vốn công. | Nhà thầu thi công các công trình địa hình hiểm trở, phức tạp sẽ khó tối ưu biên lợi nhuận hơn nếu không tối ưu biện pháp thi công. |
Hướng dẫn xử lý các tình huống dự án chuyển tiếp thực tế
Việc áp dụng một thông tư mới giữa năm thường phát sinh các bài toán khó cho những công trình đang triển khai dở dang. Dưới đây là các kịch bản xử lý cụ thể dựa trên hướng dẫn từ Bộ Xây dựng.
Đối với các dự án đã phê duyệt dự toán và đang tổ chức đấu thầu
Nếu dự án đã được phê duyệt dự toán theo Thông tư 13/2021/TT-BXD trước ngày 01/07/2026 nhưng đến ngày này vẫn chưa đóng thầu hoặc chưa phát hành hồ sơ mời thầu, chủ đầu tư có trách nhiệm rà soát lại. Nếu việc áp dụng Thông tư 37/2026/TT-BXD làm thay đổi đáng kể giá gói thầu (vượt quá hạn mức dự phòng), chủ đầu tư phải tiến hành cập nhật lại giá gói thầu trước thời điểm mở thầu để đảm bảo quyền lợi cho nhà thầu và đúng luật định.
Đối với các hợp đồng xây dựng đã ký kết và đang triển khai thi công
Đối với các gói thầu đã đóng thầu, đã lựa chọn được nhà thầu hoặc đã ký kết hợp đồng xây dựng trước ngày 01/07/2026, việc thực hiện quản lý chi phí sẽ tuân thủ nghiêm ngặt theo các điều khoản đã thỏa thuận trong hợp đồng. Đối với hợp đồng trọn gói và hợp đồng theo đơn giá cố định, chi phí nhân công và ca máy sẽ không được điều chỉnh theo Thông tư 37, trừ trường hợp các bên có thỏa thuận khác trong nội dung hợp đồng do thay đổi luật pháp.
Đối với hợp đồng theo đơn giá điều chỉnh, việc bù trừ chi phí từ thời điểm 01/07/2026 sẽ được tính toán dựa trên các chỉ số giá quy đổi của Phụ lục III.
Giải đáp các câu hỏi thường gặp về Thông tư 37/2026/TT-BXD
1. Làm thế nào để tải toàn văn file PDF chuẩn của Thông tư 37/2026/TT-BXD?
- Để đảm bảo tính chính xác và tránh các file tài liệu lỗi font hoặc bị chỉnh sửa nội dung, người dùng nên truy cập trực tiếp vào Cổng thông tin điện tử của Bộ Xây dựng hoặc Cổng thông tin điện tử Chính phủ. Tại đây, bạn có thể tải về file PDF gốc có chữ ký số của Thứ trưởng Bùi Xuân Dũng cùng toàn bộ 6 phụ lục file Word/Excel đi kèm.
2. Các phần mềm dự toán hiện nay đã cập nhật dữ liệu của Thông tư 37 chưa?
- Ngay sau khi thông tư được ban hành ngày 26/06/2026, các đơn vị phát triển phần mềm dự toán lớn tại Việt Nam đã bắt đầu tiến hành cập nhật các biểu mẫu thuộc 6 phụ lục và thuật toán bỏ bậc thợ ca máy. Kỹ sư định giá cần chủ động cập nhật phiên bản phần mềm mới nhất (phiên bản từ tháng 07/2026 trở đi) để đảm bảo các công thức tính toán và hệ số điều chỉnh =< 2 được áp dụng chính xác tự động.
Kết luận
Thông tư 37/2026/TT-BXD là một bước tiến lớn của Bộ Xây dựng trong việc tối giản hóa và minh bạch hóa quy trình quản lý chi phí đầu tư công. Việc tinh gọn còn 4 nhóm nhân công, loại bỏ hoàn toàn hệ thống bậc thợ trong tính toán hao phí ca máy và siết chặt hệ số điều chỉnh thiết kế =<2 đòi hỏi các chủ đầu tư, đơn vị tư vấn và nhà thầu phải nhanh chóng thay đổi tư duy lập dự toán.
Mặc dù lộ trình chuyển tiếp kéo dài đến hết năm 2026 mở ra cơ hội thích ứng linh hoạt, doanh nghiệp cần chủ động cập nhật cơ sở dữ liệu và phần mềm chuyên ngành ngay từ bây giờ nhằm tối ưu hóa tổng mức đầu tư và đảm bảo tính pháp lý tuyệt đối cho mọi công trình.